Variatietips voor leraren

Eén van de belangrijkste valkuilen voor leraren is dat men elke keer terug valt op een beperkte set aan werkvormen omdat men daar vertrouwd mee is. Met de introductie van de Tiptool is het met name voor leerkrachten in het basisonderwijs een stuk makkelijker geworden om inspiratie op te doen. In een handige app (voor zowel iOS als Android) worden in zes categorieën diverse mogelijkheden gegeven om meer variatie in de les aan te brengen.

Bij elke werkvorm of energizer wordt stap voor stap uitgelegd wat je nodig hebt voor de uitvoering, welk doel je ermee kunt bereiken en hoe deze kan worden toegepast. Aan het einde van elke werkvorm worden nog tips gegeven voor differentiatie.

De Tiptool is gemaakt door Educatheek.nl en Docenttalent.

Goed stemgebruik

Als docent gebruik je de hele dag je stem. Hard of zacht, hoog of laag, met je stem kun je veel variëren. Maar is iedere docent zich er wel bewust van dat je je stem ook professioneel moet leren gebruiken? Daarnaast is het ook belangrijk dat de stem van een docent gezond blijft. Geen stem, geen les.

Een onderwerp dat zeker aandacht nodig heeft. Daarom wordt er in OpenU een online lezing gehouden over professioneel stemgebruik. Liselotte Hambeukers-Nollet van Stemkunst zal het belang van een gezonde stem en een goede presentatie door goed stemgebruik nader belichten.

De lezing wordt gehouden op 17 April 2012, van 20.00-21.00 uur. Deelname is gratis, inschrijven is verplicht.

Meer informatie vind je op OpenU. Om in te kunnen schrijven voor de lezing heb je een account nodig. Als je nog geen account hebt, dan kun je er één aanmaken.

Werk aan de winkel voor de iPad-school

Na het eerste bericht afgelopen vrijdag dat Maurice de Hond een iPadschool op ging richten, heb ik daarop in een persiflage plannen voor een LEGO-school beschreven. Niet zonder reden. Ik had sterk de indruk dat er vanuit de technologie wordt gedacht en niet vanuit een coherente visie op onderwijs. Die indruk is na de presentatie van de plannen niet verdwenen.

Positieve aandacht voor het onderwijs
Ondanks dat ik kritisch ben over de plannen, zie ik wel een positieve kant aan het verhaal: er wordt niet gepraat over bezuinigingen, maar over hoe ons onderwijs eruit moet zien. Alleen al om die reden vind ik het goed dat Maurice de Hond met dit initiatief is gekomen.

Verder is het positief dat men uit wil gaan van de talenten van de kinderen, wil werken met flexibelere openingstijden, kinderen willen voorbereiden op vaardigheden voor de 21ste eeuw en een community rondom de school willen opbouwen. Nieuw is het echter niet. Er bestaan al scholen met ruime openingstijden en ook scholen die al volop experimenteren met de iPad.

Vaagheid
Op zich allemaal mooie woorden waar ik me wel in kan vinden, maar het blijft nog wel erg vaag. Zoals ik het nu zie is het niet meer dan een idee. Ik mis heel erg het verhaal over de positie van de leraar in deze en hoe er invulling wordt gegeven aan de professionalisering van de leerkrachten.

Gadget-gehalte
Een iPad-school beginnen omdat je kinderen zo leuk omgaan met een iPad is kortzichtig. Die indruk bestond vrijdag al en wordt nog eens versterkt door de beschrijving bij de verschillende initiatiefnemers. Het beeld ontstaat dat een aantal gadget-liefhebbers een school begint rondom hun speeltje. Zoals al eerder gezegd: dan kun je ook een LEGO-school beginnen.

Is een iPad echt nodig?
Op deze vraag wordt geen duidelijk antwoord gegeven. Dat de noodzaak voor een iPad ter discussie kan worden gesteld, bewijzen de Waldorf scholen in de VS. Daar worden geen computers gebruikt in het onderwijs en toch stuurt de technische elite van Silicon Valley er hun kinderen naar toe.

Kortom er is nog behoorlijk werk aan de winkel voor de initiatiefnemers om er ook een echt goede school van te maken.

Meer lezen? Kijk dan even waarom Wilfred Rubens vindt dat deze school een kans verdient en hoe Marieke van Osch dit initiatief door een Apple-bril beziet.

Plannen voor een LEGO-school

Bart Smit City – Er moeten basisscholen komen die ‘sterk inspelen op het bestaan van de Lego’. Dat staat in een plan van vier initiatiefnemers, onder wie opiniepeiler Maurice de Hond. De vier willen een zogenaamde Ole Kirk Christiansen  school opzetten, waar leerlingen les krijgen met het populaire speelgoed.

Het plan wordt maandagmiddag gepresenteerd in Madurodam. Daarbij zijn ook de Madurodamse burgermeester Lowie Verrasser (Partij van de Kids) en wethouder onderwijs Marie Leerder (Lijst Peuter) aanwezig. Zij staan beiden positief tegenover het idee om Lego-scholen in te voeren in hun gemeente.

Haalbaarheid
De scholen moeten ‘op veel aspecten anders worden opgezet en ingericht dan bestaande scholen’. Als zich genoeg mensen aanmelden wordt gekeken of een dergelijke school haalbaar is. Om dit initiatief te ondersteunen heeft de speelgoedfabrikant een speciale onderwijs-afdeling opgezet.

Omdat Lego al jaren het populairste speelgoed is, is het volgens De Hond hoog tijd dat hier in het onderwijs meer aandacht aan wordt besteed: “Het is nu tijd om eens en voor altijd de eeuwige achterstand van het onderwijs op de stand van de techniek om te zetten in een voorsprong. Met Lego-onderwijs kunnen kinderen nu op een didactisch verantwoorde wijze bouwen aan hun toekomst.” Daarnaast sluit Lego-onderwijs goed aan bij de aanwezige competenties van kleine kinderen en wordt het ontdekkend leren gestimuleerd.

Nieuw didactisch concept
“In ons plan gaat het onderwijs uit van de talenten van de individuele leerling en is erop gericht deze maximaal tot ontwikkeling te laten komen”, aldus De Hond. Ook wil hij nieuwe vaardigheden aanleren onder de noemer ‘22nd century skills’. De didactische ondersteuning komt van de Hogere Lego Universiteit.

“We zoeken hiermee de grenzen van wat toegestaan is op”, erkent de opiniepeiler met een peuter van drie jaar oud. Hij hoopt dat ouders door de presentatie laten weten dat zij behoefte hebben aan een dergelijke school zodat er later erkenning komt vanuit het ministerie.

Bouwpakketten
De initiatiefnemers zijn van plan bestaande bouwpakketten te toetsen en anderen te stimuleren nieuwe bouwpaketten te ontwikkelen voor het onderwijs. Het doel is om ervaringen met andere scholen te delen zodat zij misschien ook een deel van de digitale aanpak overnemen.

Eerste school
“We hebben minimaal 25 tot 30 ouders nodig voor een school en het streven is drie tot vijf scholen. Als er meer animo is, is dat alleen maar mooi.” Het initiatief heeft de naam Onderwijs voor Nieuwe Techniek gekregen. Het is de bedoeling dat de eerste ‘Lego-scholen’ hun deuren vanaf augustus 2013 openen.

De suggestie dat de initiatiefnemers misschien te veel geobsedeerd zijn met Lego-speelgoed wordt met kracht ontkent. “We zijn niet zo van de gadgets. Wij gaan voor goed onderwijs.”

Bron

Update: De initiatiefnemers hebben zojuist bekend gemaakd dat ze zich niet aan 1 soort speelgoed willen binden. Ze zijn groot voorstander van het BYOT-principe (Bring Your Own Toys, red.). Playmobil is dus ook welkom op hun scholen.

iPad-domheid in het onderwijs

Vorige week maakte de Universiteit Utrecht bekend dat alle nieuwe eerstejaars studenten onderwijskunde een iPad cadeau zullen krijgen. De argumentatie hierachter is dat dit het onderwijs aan de studenten zal verdiepen. Waar de universiteit deze stelling op baseert wordt niet duidelijk uit het artikel.

Wat me wel duidelijk is dat het hier om een ordinaire publiciteitsstunt gaat. Ondanks heftige ontkenning van de kant van de universiteit, is dit vrij simpel af te leiden uit het artikel. Het is namelijk zo dat pas nadat de studenten de iPad hebben gekregen, men in een werkgroep serieus gaat nadenken over hoe dit apparaat in het onderwijs ingezet kan worden. Hé? Lees ik dat goed? Het staat er echt. Als je zo’n investering doet dan denk je toch van tevoren na over hoe je een dergelijk apparaat wil gebruiken?

Helaas is dit geen incident. Zo heeft ook het Hondsrug College besloten om iPads voor de leerlingen aan te schaffen. Voor de vorm doen ze daar nog een pilot, maar de beslissing om voor alle leerlingen een iPad aan te schaffen lijkt al genomen. Is het afwachten van de conclusies van de pilot misschien een idee?

Twee klassieke gevallen van ‘technology push’. Eerst de ICT en dan komt de rest vanzelf. Helaas heeft het verleden geleerd dat het niet zo makkelijk is. Als je het mij vraagt is er in beide gevallen sprake van verkwisting van gemeenschapsgeld, meelopen met de iPad-hype en een leuk speeltje voor een bestuurder waar deze mee kan scoren.

Een advies voor beide instellingen:

  • Denk allereerst eens na over welke onderwijskundige doelen je wilt bereiken. Verdiep je je bijvoorbeeld eens in het TPACK-model (zie afbeelding).
  • Bedenk waar je de iPad voor zou kunnen gebruiken. En kijk daarbij niet alleen naar de voordelen!
  • Kijk ook eens naar de paar studies die zijn gedaan over het gebruik van de iPad in het onderwijs, zoals bijvoorbeeld bij de University of Notre Dame.
  • Zet op basis van de verkregen info een pilot met behulp van een goede onderzoeker zodat je na afloop van de pilot ook een valide conclusie kunt trekken.

Oh ja, nog een laatste punt: Als de iPad voor meer verdieping zorgt, mag ik daar uit concluderen dat de studie onderwijskunde in Utrecht redelijk oppervlakkig is?

Update: Bij het Hondsrug College blijkt er toch een goed onderbouwde beslissing te zijn genomen. Zie hiervoor de reacties van Kees Versteeg (rector van het Hondsrug College) hieronder.